با گذشت حدود ۱۰ روز از رشد نرخ ارز و گذشتن قیمت دلار از مرز ۳۹۰۰ تومان، بالاخره بانک مرکزی تصمیم گرفت در این باره توضیحاتی ارائه کند. جالب اینکه این توضیح در قالب یادداشتی بلند بالا، در روزی که از آن به عنوان تعطیل رسمی یاد میشود و در کانال تلگرامی ولی الله سیف رییس کل این بانک منتشر شده است.
رئیسکل بانک مرکزی در بخشی از نوشته خود میگوید: از رسانهها و کارشناسان درخواست میکنم به حساسیتهای بازار و ضرر و زیان هایی که به دلیل نوسانات هیجانی نرخ ارز به مردم و فعالین اقتصادی وارد می شود توجه ویژه داشته باشند.
با هم خلاصه بخشهای مهم این نوشته بلند را میخوانیم:
[…]
عوامل مختلفی در تحلیل نوسانات اخیر بازار ارز توسط تحلیلگران در روزنامهها، خبرگزاریها و سایتهای تحلیلی بازار ارز ارایه شده و در این خصوص به مواردی همچون افزایش فصلی تقاضای ارز به دلیل مناسبتهای مختلف مانند مسافرتهای اربعین و سال نو میلادی، نتایج احتمالی اجلاس اوپک و چشمانداز قیمت نفت، نتایج انتخابات ریاست جمهوری آمریکاو … اشاره شده است.
لیکن در تحلیل قابلیت اثرگذاری هر یک از این عوامل بر تحولات بازار ارز باید به ماهیت این عوامل و درجه پایداری آنها توجه نمود. واقعیت آن است که تحولات روزهای اخیر بیشتر از هرچیز دیگری ناشی از شوکهای انتظاری است که با عواملی همچون افزایش تقاضای فصلی ارز ترکیب شدهاند و علیرغم تاثیرگذاری مقطعی بر تغییرات نرخ ارز، از سوی بنیانهای اقتصاد کلان حمایت نمیشوند.
[…]
با توجه به این که بنیانهای اقتصادی، جهش و نوسانات اخیر بازار ارز را تایید نمیکند، لذا ماهیت این تحولات بر خلاف سالهای ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ از جنسی نیست که واجد آثار ماندگار باشد. کما اینکه در سالهای ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ نیز بخشی از جهش نرخ ارز، به دلیل عوامل انتظاری بود که بعد از روی کار آمدن دولت یازدهم و اصلاح انتظارات، در طی زمان تعدیل شد.
[…]
برخی افراد در سال گذشته وقتی نرخ دلار در همین ایام به حوالی ۳۷۴۰ تومان رسید، پیش بینی می کردند تا پایان سال ۱۳۹۴ نرخ از ۴۰۰۰ تومان فراتر میرود. اخیرا نیز برخی افراد بدون توجه به آثار منفی انتظاری این امر، به التهاب بازار دامن می زنند و حتی بعضا" عنوان می کنند دولت جهت جبران کسری بودجه از افزایش نرخ ارز استقبال میکند که قطعا درست نیست.
[…]
روند تحولات بازار ارز در این سالها نشان داده است که پس از سپری شدن تعطیلات سال نو میلادی و خروج تقاضای فصلی از بازار و همچنین تقویت عرضه ارز از سوی صادرکنندگان کالاهای غیرنفتی که معمولاً در ماههای پایانی سال شدت میگیرد، نرخ ارز در سه ماهه چهارم از روندی نزولی برخوردار بوده است. به عنوان مثال در سال ۱۳۹۳، حداکثر نرخ دلار در همین ایام معادل ۳۵۹۵ تومان بود، حال آنکه نرخ دلار در پایان سال به ۳۳۹۹ تومان تقلیل یافت. به همین صورت در سال ۱۳۹۴، حداکثر نرخ دلار معادل ۳۷۳۷ تومان بود، حال آنکه در پایان سال به ۳۴۷۲ تومان کاهش پیدا کرد.
[…]
به هر حال، بانک مرکزی ضمن تاکید بر ناپایداری تحولات اخیر از تمامی تلاش خویش جهت مهار این نوسانات و هدایت نرخ ارز در مسیر اصولی و پایدار خود بهره خواهد جست.
