بنزین در ایران تنها از کشور ونزوئلا گرانتر است و طبق محاسبات هر لیتر بنزین در شرایطی تنها ۹ سنت قیمت دارد که در تمامی کشورهای اطراف ایران، این فرآورده سوختی قیمتی بالاتر را داراست. همین موضوع سبب شده است جریان قاچاق بنزین از ایران به دیگر کشورها، حتی افغانستان و ترکیه و عراق بسیار سوداور باشد.
آخرین محاسبات صورت گرفته نشان می دهد قیمت بنزین در ترکیه ۱۴ برابر، در عراق ۷ برابر و در امارات متحده عربی ۶.۵ برابر ایران است.
هر لیتر بنزین در پاکستان ۸ برابر و در افغانستان ۷.۲ برابر و در ترکمنستان و آذربایجان هم حدود ۵ برابر ایران است. به این ترتیب قاچاق سوخت به هر یک از کشورها، خصوصا کشورهایی که دارای مرز زمینی با ایران هستند، سودآوری بسیار بالایی را داراست.
بر اساس این گزارش، برخی با استناد به ارزانی قیمت بنزین، افزایش قیمت را گریزناپذیر می دانند اما مولفه مهم دیگر یعنی قدرت خرید، نشان می دهد نرخ واقعی بنزین در ایران چندان هم پایین نیست. به عبارت دیگر این نرخ در قیاس با کشورهای توسعه یافته اندک و در قیاس با کشورهای در حال توسعه بالاست.
به گزارش خبرآنلاین و بر اساس اطلاعات هزینه- درامد خانوار در سال ۱۳۹۷، درآمد متوسط ماهیانه هر خانوار شهری برابر با ۳ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان است. قیاس هزینه های مصرف ۴۰ لیتر بنزین در ماه با متوسط درآمد اعلامی از سوی مرکز آمار ایران نشان می دهد، خرید ۴۰ لیتر بنزین ۱.۱ درصد از درآمدهای خانوار را به خود اختصاص می دهد. این نسبت در مقایسه با اکثر کشورهای نفتی بالا و در قیاس با اکثر کشورهای توسعه یافته پایین است.
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در گزارشی تاکید دارد به رغم پایین بودن قیمت بنزین در کشور اما سهم آن در مقیاس جهانی چندان پایین نیست. این موضوعی است که در بحث آزادسازی و یا افزایش قیمت حامل های از جمله بنزین باید مد نظر تصمیم گیران قرار گیرد.
محاسبات آماری نشان می دهد به طور متوسط خرید ۴۰ لیتر بنزین در ماه ۰.۴ درصد از درآمد خانوار قطری، ۰.۶ درصد درآمد ماهیانه خانوار کویتی و ۰.۶ برابر درامد خانوار اماراتی را در بر می گیرد. این رقم در کشورهایی چون کانادا و نروژ بین ۱.۱ یا ۱.۲ درصد است. در فرانسه، کره جنوبی، هنگ کنگ و ایتالیا، رقمی بین ۲ تا ۲.۶ درصد از درامد خانوار صرف خرید ۴۰ لیتر بنزین می شود.
به این ترتیب وضعیت ایران مشابه کشورهایی چون کانادا و نروژ است که از نظر گستردگی حمل و نقل عمومی بر ایران برتری آشکاری دارند.
