روزنامه هفت صبح، نگین باقری| فکر میکنید سالانه ایرانیها چقدر از ترندیول، سایت معروف فروش لباس ترکیه خرید میکنند؟ مدیران دیجیکالا تخمین زدهاند که سهم تجارت سالانه این سایت در ایران بالغ بر یک میلیارد دلار است. یعنی به نرخ دلار امروز چیزی حدود 48 هزار میلیارد تومان. به نظر ما رقم عجیبی است اما این طوری گفته شده است!
امروز سرنوشت سر و لباس بسیاری از ایرانیها افتاده در دستان دمت موتلو. او 28ساله بود که ادامه تحصیل در دانشگاه هاروارد را رها کرد و ترندیول را در ترکیه به راه انداخت. آن زمان حدود دو سال از عمر دیجیکالا در ایران میگذشت و کسی فکرش را نمیکرد که سایتی تازه از راه رسیده با چنین سرعتی از بقیه جلو بزند. به مرور تعداد برندهای ترندیول به دو هزار برند و میلیونها خریدار رسید.
از زمانی به بعد این سایت نه فقط به شهرهای ترکیه بلکه به 27 کشور دیگر هم ارسال داشت. همین جذابیتها توجه علی بابا را هم در چین به خود جلب کرد و سال 2018 با سرمایهگذاری دو میلیارد دلاری باعث شد که ترندیول به غول پوشاک خاورمیانه تبدیل شود. حالا این غول بزرگ بیشتر از هر جا تکیه به مشتریهای ایرانی دارد.
یک منبع آگاه میگوید که به گفته مدیران این سایت حدود 65 درصد از فروش پوشاک این سایت به سمت ایران ارسال میشود. البته این عدد تخمینی بوده که مدیران ترندیول به صورت غیررسمی در جلسات خود اعلام کردهاند. این در حالی است که این سایت به زبان فارسی هیچ خدماتی ارائه نمیدهد. متن و محتوای آن به زبان و واحد پولی 25 کشور دیگر قابل تبدیل است اما فارسی؟ نه. اینطور که موسس یک سایت فروش پوشاک به هفت صبح میگوید ترندیول حاضر به ثبت نماینده خود در ایران نشده.
راه و رسم خرید از ترندیول
پس ایرانیها چطور از ترندیول خرید میکنند؟ دو روش: حدود سه یا چهار سایت فارسی هستند که ترندیول را به فارسی ترجمه کردهاند. نه فقط سایت بلکه واحد پولی آنها هم به ریال است. این را موسس یکی از وبسایتهای فارسی میگوید که به نام ترندیول در ایران فعال است. البته همانطور که گفته شد او نمایندگی رسمی ترندیول را ندارد.
به گفته او تحریمها جذابیت تاسیس نمایندگی این مارکت پلیس را در ایران از بین برده است ولی برخی از افراد با طراحی زیرساختی مشابه ترندیول و انتقال تصاویر، سفارش میگیرند و جنس وارد میکنند. درست همان اجناسی که داخل سایت اصلی دیده میشود. حمیدرضا کرمی، موسس ترندیول فارسی که مجوز خود را از وزارت صمت دریافت کرده توضیحات جالبی درباره مشتریان خود دارد.
به گفته او هودی و تیشرت، به ترتیب در زمستان و تابستان پرفروشترین محصول این سایت در بین ایرانیهاست. او میگوید که سود هر آنلاین شاپ ایرانی از کارمزدی میآید که روی نرخ لیر میکشد و این نرخ معمولا 25 تا 30 برابر نرخ روز لیر است. این روزها که ارزش لیر دائم نوسان داشته، سایت ترندیول هم دائما قیمتهای خود را به روز میکند. ترندیول فارسی هم که به صرافی متصل است، به صورت آنلاین و در لحظه قیمتهای جدید را محاسبه و در سایت خود بازتاب میدهد.
نکته جالب این سایتها این است که هم قیمت را به تومان تبدیل و هم کامنتها را به فارسی ترجمه میکنند تا ایرانیها هم بتوانند موقع خرید، از نظرها استفاده کنند. به گفته کرمی 70درصد از مشتریان آنها را جوانان و نوجوانان یا همان زد جنریشن تشکیل میدهد. یعنی درست مانند کاربران سایتهای فروشگاهی ایرانی مانند دیجیکالا.
گلدن تایم تاریخی ترندیول برای ایران
کرمی به تجربه جالبی درباره خرید از ترندیول اشاره دارد. او میگوید که اواخر کرونا، یعنی حدودا برابر با مهر سال 1400 ارزش لیر از 9 لیر به 16 لیر در ازای یک دلار رسید. آن زمان هنوز برندها تجربهای نداشتند که زمان افت ارزش پولشان باید چه کاری کنند. حتی زیرساخت به روز کردن ارزش کالاها با قیمت جدید هم وجود نداشت. این گلدن تایم ترندیول بود که تا خالی شدن انبارها هم ادامه پیدا کرد. بعد از این تجربه دو الی سه ماهه و آغاز نوسان لیر دیگر تغییرات قیمت در این سایت هم مدام آپدیت میشود.
فروش به ایرانی ممنوع است اما …
همه فروشندههای آنلاین ترندیول دفتر یا نمایندهای هم در ترکیه دارند که اولا ترکی بلد است، دوما حساب بانکی در این کشور دارد چراکه ترندیول اصلا به فردی با مشخصات ایرانی کالا نمیفروشد. این فرد باید ابتدا کالا را از ترندیول بگیرد و بعد با هواپیما و اتوبوس آن را به ایران بفرستد. فروشندههای تازه از راه رسیده مجبور هستند پول پیک درون کشور را بپردازند اما در صورتی که مشتری 3 یا 4 ستاره ترندیول باشند دیگر هزینه پیک نمیدهند.
هر سه ایرانی ترکیه، یک آنلاین شاپ
ضربالمثل معروفی بین ایرانیان ساکن ترکیه وجود دارد که از هر سه ایرانی ترکیه، یکی آنلاینشاپ دارد. اینطور که یک فروشنده ایرانی میگوید فروشندهها اغلب با اتوبوس اجناس را به ایران میفرستند که سود بیشتری بکنند. اتوبوسها اجناس را از استانبول به وان میآورند و دوباره از آنجا به تهران منتقل میکنند.
برای همین روی اجناس یک هزینه حمل هم اضافه میشود که همگی بعد از رسیدن به ایران و وزن کردن آنها محاسبه میشود. این هزینه بین کیلویی 230 تا 300 هزار تومان متغیر است. به گفته او آنها در فصل حراج همیشه سراغ ترندیول نمیروند چراکه ممکن است خود برندها مثل زارا، نایکی یا … حراج بگذارند ولی ترندیول چنین کاری نکند. او میگوید: «ما باید دائم سایتهای خود برندها را هم در کنار ترندیول چک کنیم. همچنین گاهی ممکن است جنسی در سایت برند موجود باشد اما در ترندیول نه.
در هر صورت ما دائم باید هر دو را بگردیم که ارزانترین نرخ را پیدا کنیم.» او میگوید:« زمانی که لیر 2200 تومان بوده، آن را به نرخ 2800 تومان محاسبه میکرد. امروز که ارزش لیر به 1595 ریال رسیده یک پیج آن را با نرخ 2 هزار تومان و پیجی دیگر به قیمت 2700 تومان میفروشد.» این عدد را چه کسی تعیین کرده؟ به گفته این فروشنده پیجهایی که خیلی معروف شدهاند همیشه گرانترین نرخ را دارند و پیجهای مهجور چارهای ندارند جز اینکه با نرخ ارزان وارد کنند.
سهم 73درصدی کارت به کارت
برآورد دقیقی از اینکه واقعا چند پیج آنلاینشاپ از ترکیه جنس وارد میکنند نداریم. آخرین آمار را موسسه پادرو در سال1401 ارائه کرد که براساس آن تعداد این فروشندههای کوچک آنلاین برابر 415 هزار پیج اینستاگرامی هستند که 44درصد در حوزه فشن و پوشاک فعالیت دارند. از این 415 هزار فروشگاه، 6 هزار فروشگاه جزو همان دستهای هستند که 100 هزار فالوئر فعال یا بیشتر از این دنبالکننده دارند.
محاسبات تجاری این فروشگاهها کجا رد و بدل میشود؟ 73درصدشان به صورت کارتبهکارت پول را دریافت میکنند و فقط 10درصد سایت و پرداختیار دارند. درنتیجه به همین خاطر هم محاسبه سهم ایران از تجارت ترندیول که عمدتا از طریق کارتبهکارت واریز میشود، غیرشفاف باقی میماند.
