مصطفی مسجدی آرانی / نفوذ سوئدی، پول روسی
روسها به نفت و گاز اکتفا نکردند و تلاش میکنند که در پسابرجام، برداشتهای بیشتری از زمین حاصلخیز ایران داشته باشند. این موضوعی بود که میشد از لابهلای خطوط خبر منتشر شده در خصوص سرمایهگذاری دو ثروتمند روسی در بخش اینترنت ایران برداشت کرد. با این حال پیگیری های «هفت صبح» نشان داد که دندان سوئدیها، هم کندتر از روسها نیست و آنها هم دوست دارند که از این سفره سهمی برای خود داشته باشند.
دیروز خبری منتشر شد که میگفت «اندریه موراویوف»، و شریکش «بوریس سینیگوبکو» چند میلیون دلار در سه شرکت ایرانی به نامهای «دیجیکالا»، «دیوار» و «شیپور» سرمایهگذاری کردهاند. خود این سرمایهگذاران این مطلب را در گفتوگو با روزنامه کومرسانت، چاپ مسکو گفته بودند و سایت عصر ایران به صورت خلاصه این خبر را منتشر کرده بود. اما اصل ماجرا این بود که ماجرای سرمایهگذاری در این سه شرکت اینترنتی، نه در روسیه که در سوئد رخ داده است. جایی که شرکتی به نام Pomegranate Investment یا سرمایهگذاری انار، مختص سرمایهگذاری در ایران ایجاد شده است.
ماجرای «انار» چیست؟
«پر بریلیوث»؛این نام و نام خانوادگی مردی سوئدی است که شرکتی به نام انار یا ژامو را در سوئد تاسیس کرده تا بتواند با تامین سرمایه از سرمایهگذاران اقصی نقاط جهان، در بازار ایران سرمایهگذاری کند. گزارش یک سایت مخصوص به استارتاپهای سوئدی، در روزهای پایانی تابستان امسال میگوید که او توانسته ۸٫۲ میلیون دلار از سرمایهگذاران خارجی بگیرد و ۱۶ میلیون دلار دیگر هم در راه است. گزارش فعلی روزنامه کومرسانت نشان میدهد که این میزان سرمایه در حال حاضر توانسته به رقم ۲۵ میلیون دلار برسد. به گزارش «هفت صبح» شرکت انار با این سرمایه، در سه شرکت ایرانی سرمایهگذاری کرده است. نخست در شرکتی به نام سراوا که عمده سرمایهگذاریاش در بخش اینترنت ایران است و ۵۱ درصد «دیجیکالا»(که به زودی به ۶۰ درصد خواهد رسید)، ۲۰ درصد از «کافه بازار» و «دیوار» و ۱۵ درصد از «شیپور» را در اختیار دارد. پاموگرنیت، البته خود به تنهایی حدود ۳۰ درصد از سایت شیپور را هم در اختیار دارد. سومین بخشی که سوئدیها دارند، ۱۵ درصد از سهام گریفونبانک است که یک نهاد مالی تامین سرمایه است. گریفون حیوانی افسانهای است که ترکیبی از جسد شیر، سر و بال عقاب، گوش اسب
و تاجی شبیه به یک عضو از بدن ماهی است و مجسمههایی از آن در تخت جمشید هم دیده میشود.
روسها از اینجا وارد بازی میشوند و نقششان، سرمایهگذاری در شرکت پاموگرنیت یا انار است. از سرمایهگذاران عمده در این صندوق میتوان به یوناس نوردلاندر و فیلیپ انگلبرت اشاره کرد که بزرگترین و در حال رشدترین تجارت الکترونیکی در روسیه را با نام آویتو در سال ۲۰۰۷ به راه انداختهاند.
چرا بازار اینترنت در ایران جذاب است؟
دلیل اشتیاق برای سرمایهگذاری در بخش اینترنت را میتوان از لابهلای آماری که در سایتهای خارجی در خصوص اینترنت ایران و سایتها و استارتاپهای ایرانی که نامشان در این گزارش آمد، دید. به نوشته کومرسانت، دیجیکالا، ۸۰ درصد از کل بازار خرید و فروش اینترنتی کالا در ایران را در اختیار دارد و در حال حاضر حدود ۴۰۰ میلیون دلار ارزش دارد. سرمایهگذاران معتقدند که این سایت میتواند در پنج سال آینده حدود ۱۰ برابر ارزش خود را بیشتر کند و این یعنی ارزش این سایت تا چهار میلیارد دلار هم افزایش پیدا خواهد کرد. وضعیت در دیگر استارتاپها هم همینقدر مناسب است. مثلا گفته شده که سایت شیپور در طول یک ماه حدود ۵۰۰ هزار بازدید یونیک یا منحصر بهفرد دارد. با این حال و در یک دید کلی هم فضای اینترنت ایران، به عنوان دارنده بیشترین ضریب نفوذ اینترنت در بین کشورهای خاورمیانه(حدود ۸۲ درصد)، ضریب نفوذ ۲۲ درصدی اینترنت پرسرعت و ۳۸ درصدی اینترنت موبایل و بالاخره ۴۳ میلیون کاربر اینترنتی، بستر بسیار مناسبی برای فعالیت در این عرصه است.
البته سایتهایی هم که در اینجا مطرح شدهاند، سایتهایی با ایدههای امتحان پسداده و مناسب بودند. دیجیکالا به خرید و فروش اینترنتی کالا که ایده کلی «آمازون» و «علی بابا» را داشت، پرداخته، دیوار و شیپور با ایده کلی خرید و فروش کالای مستعمل با الگوی سایت «ایبی» جلو رفتند و «کافه بازار» هم در واقع نسخه بومی «گوگلپلی» است.
چرا روسها به بازار اینترنت ایران میآیند؟
روسها به غیر از دلایل اقتصادی ذکر شده که میتواند برای هر سرمایهگذاری جالب توجه باشد، دو دلیل دیگر برای سرمایهگذاری در ایران دارند. نخست اینکه دو کشور در پاییز سال ۲۰۱۴ با هم توافق کردند که میزان تجارت خود را در یک سال به ۷۰ میلیون دلار برسانند که ظاهرا تحقق این هدف، فقط از طریق نفت و گاز میسر و مطلوب نیست و از این رو بود که سرمایهگذاران روس هم تلاش کردند تخممرغهای خود را در چند سبد بگذارند. ضمنا روسها با «تلگرام»، خاطره خوشی از بخش اینترنت ایران دارند. استارتاپی که توانست به زودی دل ایرانیان را بهدست بیاورد و به رقم نجومی حدود ۲۰ میلیون کاربر برسد.
