براساس اعلام شرکت دولتی انرژی اتمی روسیه موسوم به "روساتم" در انفجاری که در زمان تست "موتور یک موشک با سوخت مایع" در منطقهای در شمال روسیه در روز پنجشنبه رخ داد، پنج تن کشته و سه تن زخمی شدند؛ حادثهای که البته منجر به ثبت افزایش غیرعادی تشعشعات هستهای در منطقه شده و منابع و رسانههای غربی برخلاف گفته مقامات روسیه آن را مربوط به انفجار موشکی با سوخت هستهای دانستهاند.
در ابتدا مقامات روسیه گفته بودند که در این حادثه در محل سایت موسوم به "نیونوکسا" دو تن کشته و شش تن زخمی شدند. روساتم به رسانههای روسیه اعلام کرده که تیمهای فنی و مهندسیاش در حال رسیدگی به آن چه که این شرکت "یک منبع قدرت ایزوتوپی" برای سیستم پیشران موشک خوانده، بودند.
سایت نیونوکسا تقریبا برای تمامی آزمایشات موشکهای مورد استفاده نیروی دریایی روسیه استفاده میشود. مقامات شهر "سورودوینسک" گفتند که بعد از این انفجار برای حدود ۴۰ دقیقه سطح تشعشات رادیواکتیوی بالاتر از حد معمول رفت اما در ادامه این تشعشات کاهش یافت.
در عین حال گزارش شده مقامات محلی سریعا به دنبال خرید قرصهای یُد رفتند و گزارش شده که محمولههای قرصهای یُد نزد داروخانهها در شهرهای سورودوینسک و آرخانجلسک تمام شده اند.
رسانهها گزارش دادند که وضعیت چیزی شبیه به وضعیت زمان وقوع فاجعه هستهای سال ۱۹۸۶ در نیروگاه هستهای چرنوبیل اوکراین است که متعاقب آن محمولههای قرصهای ید برای مردم منطقههای اطراف این نیروگاه استفاده شدند.
این دومین حادثه رخ داده در یک هفته گذشته در ارتباط با انفجار مهمات و موشکها در روسیه است. روز دوشنبه گذشته نیز یک تن در آن چه که مقامات روسیه انفجار انبار مهمات در سیبری خواندند کشته و هشت تن دیگر زخمی شدند. در پی این حادثه نیز مقامات اعلام کردند که نزدیک به ۱۱ هزار نفر را از مناطق اطراف تخلیه کردهاند و فیلمی تایید نشده نیز در شبکههای اجتماعی از این حادثه منتشر شد که وقوع آن را نیز منتسب به انفجار مواد و مهمات هستهای دانسته بود.
خبرگزاری رویترز گزارش داد کارشناسان هستهای آمریکا در پی انفجار روز پنجشنبه، آن را ناشی از "یک اشتباه سهوی" در زمان تست یک موشک کروز مجهز به سیستم پیشران هستهای دانستهاند که در نتیجه آن افزایش تشعشعات رادیو اکتیو در شمال روسیه ثبت شده است.
به نوشته خبرگزاری رویترز، وزارت دفاع روسیه بعد از این انفجار آن را مرتبط با انفجار یک موشک با سیستم پیشران سوخت مایع دانسته بود و خبر از کشته شدن دو تن و زخمی شدن شش تن دیگر در این رخداد داده بود.
با این حال با ادعای وزارت دفاع روسیه این انفجار هیچ نشت مواد خطرناکی را در پی نداشته است. هر چند که یک سخنگوی شهرداری شهر سورودوینسک واقع در نزدیکی محل آزمایش این سلاح در منطقه آرخانجلسک، طبق یک بیانیه در وبسایت شهرداری این شهر خبر از افزایش "کوتاهمدت" تشعشعات پسزمینهای در این منطقه در روز پنجشنبه داد اما این بیانیه روز جمعه از این وبسایت حذف شد.
سفارت روسیه در آمریکا نیز به درخواست خبرگزاری رویترز برای اظهارنظر درباره این تحولات پاسخ نداد.
با این حال دو کارشناس هستهای در مصاحبههایی جداگانه با رویترز گفتند اگر این انفجار در ارتباط با یک موتور موشکی با سوخت مایع رخ داده بود، این تشعشعات رادیو اکتیوی ثبت نمیشد. آنها گفتند که مظنون به این هستند که این انفجار و انتشار تشعشعات رادیو اکتیو، مربوط به یک حادثه ناگوار در زمان تست یک موشک کروز با سوخت هستهای در تاسیساتی خارج از روستای نیونوکسا بوده است. آنکیت پاندا، یک کارشناس ارشد در فدراسیون دانشمندان آمریکایی گفت انفجار مربوط به موتورهای موشکی با سوخت مایع تشعشعی به جا نمیگذارند و ما میدانیم که روسها مشغول به کار بر روی نوعی پیشران با سوخت هستهای برای یک موشک کروز هستند.
همچنین بررسی سیگنالهای "سیستم شناسایی خودکار"(AIS) مربوط به کشتیهای مستقر در ساحل منطقه در همان روز وقوع انفجار نشان میدهد کشتی با عنوان "سربریانکا" که یک کشتی حملونقل با سوخت هستهای است از سال گذشته در این منطقه حضور دارد. این کشتی زمانی نیاز میشود که شما بخواهید واحد پیشران با سوخت هستهای را از کف دریا جمعآوری کنید. سیگنالهای مربوط به سیستم شناسایی خودکار نشان دادند که کشتی سربریانکا در داخل یک "منطقه انحصاری" قرار داشته که یک ماه پیش از انجام این تست ایجاد شد تا اجازه ورود به کشتیهای غیرمجاز به آنجا ندهد.
