مساعدت سفیر جمهوری چک در صدور ویزا برای تجار ایرانیبه یک جنجال بزرگ دیپلماتیک بدل شده است
روزنامه هفتصبح | رسانههای کشور چک از چهارشنبه پیش جنجالی همه جانبه به راه انداختهاند؛ جنجالی که در آن سفیر کشورشان در ایران را متهم به اعطای روادید (ویزا) خارج از روال قانونی میکند. نشریه «دنیک ان» چاپ پراگ، یکی از همان رسانههاست. رادیو اروپای آزاد که مقرش در پراگ، پایتخت چک است و بودجهاش از ایالات متحده تامین میشود، چهارشنبه گذشته گزارش داد:«رسانههای جمهوری چک روز چهارشنبه، ۱۶ مردادماه، از «رسوایی اعطای ویزای شنگن» به دهها تبعه ایران در سفارت این کشور در تهران و فراخوانده شدن سفیر چک خبر دادند. به گزارش نشریه «دنیک ان» چاپ پراگ، اسواتوپلوک چومبا، سفیر وقت چک در تهران با اعطای ویزای شنگن به «۴۰۰تبعه ایران» خارج از روال اداری و قانونی مرسوم موافقت کرده است. در این گزارش آمده است که در پی اطلاع اداره بازرسی وزارت خارجه جمهوری چک، آقای چومبا از تهران فراخوانده شده و به کارش به عنوان سفیر در تهران پایان داده شده است. این گزارش میگوید که ماموران اداره بازرسی وزارت خارجه چک «چند ماه پیش» به تهران سفر کردهاند. این در حالی است که سفیر سابق در گفتوگو با نشریه چکی اعلام کرده که پس از سه سال کار در تهران
دوره ماموریتش به پایان رسیده است. «دنیک ان» در گزارش خود میگوید که آقای چومبا با توصیه اتاق بازرگانی چک و اسلوواکی و ایران و بر اساس فهرستی که از این اداره گرفته ویزاهای شنگن را صادر کرده است. یان کاوان، وزیر خارجه سابق چک که ریاست این اتاق بازرگانی را برعهده دارد در گفتوگو با رسانهها از جمله رادیوی چک این اتهام را رد کرده و حتی اشاره کرده است که احتمال شکایت این اتاق بازرگانی از وزارت خارجه چک وجود دارد.»
** ویزا از چک، ورود از آلمان
شبکه رادیویی اروپای آزاد که مواضعی تند علیه ایران دارد، تمامی احتمالات را در این باره مرور کرد، چنانکه در ادامه گزارش نوشت: «در رسانههای اجتماعی به زبان چکی، به نکاتی دیگر از گزارش رسانهها در این باره اشاره شده است، از جمله نزدیکی برخی از مقامات سابق چک که در اعطای این ویزاها دست داشتند به سیاستهای حکومت ولادیمیر پوتین. در گزارشی دیگر همچنین اشاره شده است که از ۴۰۰دریافتکننده ایرانی ویزای شنگن، «اغلب» آنها با این ویزا به آلمان سفر کردهاند.» بخش فارسی زبان رادیو اروپای آزاد یا همان رادیو فردا در حالی به این مورد اشاره میکند که بیشترین حد تراز تجاری ایران در اتحادیه اروپا با آلمان است. چنانکه بنابر گزارش معاونت بررسیهای اقتصادی اتاق بازرگانی تهران آمده است: «چهار مقصد عمده صادراتی ایران به اروپا در پنج ماهه نخست سال ۲۰۱۹ به ترتیب ارزش صادرات ایران کشورهای آلمان، ایتالیا، بلژیک و فرانسه هستند. چهار مبدا عمده وارداتی ایران در مدت زمان مورد اشاره نیز کشورهای آلمان، ایتالیا، هلند و فرانسه بودهاند.»
سهم ۸۵میلیون یورویی آلمان از ۳۱۰میلیون یورو ارزش صادرات ایران در پنج ماهه نخست سال ۲۰۱۹ و سهم ۵۶۰میلیون یورویی آلمان از ۱۷۸۴میلیون یورو ارزش واردات ایران در مدت زمان مشابه نشان از سهم حدودا ۳۰درصدی آلمان از کل مراودات تجاری ایران با اروپا دارد. به همین علت هیچ عجیب نیست که تجار ایرانی که مدام به کشورهای اروپایی سفر میکنند، بخواهند فرآیند سرسامآور آلمان برای تمدید ویزا را دور بزنند و از کشور دیگری ویزای شنگن دریافت کنند هر چند که توصیه میشود و بهتر است برای ورود به محدوده ویزای شنگن نخست از کشوری که ویزا صادر کرده، وارد شد.
در ادامه این گزارش آمده است که یک تبعه ایران به نام امیر توکلی به «دنیک ان» گفته است که در اعطای ویزا به «بازرگانان ایرانی» از طریق اتاق بازرگانی مذکور کمک کرده است. خبرگزاری روسی اسپوتنیک، یک روز بعد (پنجشنبه گذشته) واکنش نشان داد و نوشت: «آقای چومبا(سفیر چک در ایران) از تهران فراخوانده شده و به کارش به عنوان سفیر در تهران خاتمه داد. در حالی که ماموران اداره بازرسی وزارت خارجه چک «چند ماه پیش» به تهران سفر کردهاند.»
** سرانجام استعفا
روز گذشته خبرگزاری فارس به نقل از پایگاه اطلاعرسانی روادید شنگن گزارش داد که «اسواتوپلوک چومبا» سفیر جمهوری چک در ایران، هفته جاری در پی اتهاماتی مبنی بر فروش ۴۰۰روادید کوتاه مدت به تاجران ایرانی به پیشنهاد اتاق بازرگانی چک-اسلوواکی-ایران از سمت خود استعفا کرد. بازرس کل وزارت امور خارجه چک، پیش از این، سفارت خود در تهران را برای مشارکت در تجارت روادید با صدها ایرانی مورد ارزیابی و بررسی قرار داده بود. طبق گزارش بازرس کل وزارت امور خارجه چک، «یان کاوان» و «ازدینیک زیبیتک» از اتاق بازرگانی چک-اسلوواکی-ایران، پیشنهاد صدور روادید شنگن را برای ۴۰۰ تاجر ایرانی مطرح کرده بودند و خیلی فوری سفارت چک در تهران برای افراد پیشنهادی روادید شنگن صادر کرده بود. چومبا ضمن رد برخی گزارشها مبنی بر دریافت پول برای صدور روادید شنگن، بدون آنکه جزئیاتی ارائه دهد، گفت: «صحت دارد، من در صدور روادید برای کارآفرینان ایرانی میانجیگری کردم.»
بنا به گفته «توماس پتریچک» وزیر امور خارجه چک، هیچگونه شواهدی مبنی بر معامله روادید در سفارت چک در تهران وجود ندارد و در این باره گفت: «ما هیچ شواهد مستقیمی درباره هرگونه تجارت (در خصوص روادید شنگن) نداریم، گزارش حسابرسی در وهله اول بر آن فرایندهای مربوط روادید متمرکز بوده است. ما به (ارتکاب) یکسری اشتباهات پی بردیم و گامهای مناسب را در این مسیر انجام میدهیم.»
** تنها اشتباه، استفاده مکرر سفیر از اختیارات
از طرف دیگر «یان کاوان» وزیر سابق امور خارجه و رئیس فعلی اتاق بازرگانی چک، اسلوواکی-ایران تأکید کرد که سفیر چک در تهران هیچ قوانینی را زیر پانگذاشته است و تنها اشتباهی که بازرس کل وزارت امور خارجه میتواند از آن نام ببرد «استفاده بیش از حد یا استفاده مکرر از اختیاراتی است که یک سفیر در اختیار دارد.» شنگن، به دارندگان این روادید مجوز ورود به منطقه شنگن، شامل سفر به ۲۶ کشور عضو این منطقه را میدهد.
