بازماندگان اتفاق تلخ اخیر که منجر به غرق شدن نزدیک به ۵۰۰ پناهجو در دریا شد، از ابعاد مختلف آن فاجعه میگویند. یکی از این بازماندگان میگوید: «زن و بچهام جلوی چشمانم در دریا جان دادند.»
به گزارش فرادید به نقل از ایندیپندنت، یکی از بدترین فاجعههای سال ۲۰۱۶ بدون شک همان غرق شدن ۵۰۰ پناهجو در دریا بود. بازماندگان این حادثه از مرگ عزیزانشان در جلوی چشمانشان میگویند.
یکی از پناهجویان اهل اتیوپی میگوید: «همسر و کودک دو سالهام جلوی چشمانم در دریا غرق شدند. برادر همسرم هم همراه آنها غرق شد. قایق پایین و پایینتر میرفت و تمام افراد در کسری از ثانیه جان خود را از دست داد.»
در این ماجرا، ۵۰۰ پناهجو در کشتی که از لیبی عازم ایتالیا شده بود کشته و تنها ۴۱ تن جان سالم بدر بردند. او گفت: «پس از آن حادثه، ما چند روز بدون آب و غذا روی دریا شناور بودیم… فکر میکردم که من هم میمیرم. حتی وقتی که ما را نجات دادند، به ما گفتند که به ایتالیا منتقل خواهیم شد اما در نهایت ما را به یونان فرستادند.»
نتایج برآوردهای اولیه نشان میدهد که بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ پناهجو در آن فاجعه جان خود را از دست دادند و پس از فاجعهی مرگ ۸۰۰ نفر در سواحل لیبی در ۱۹ آوریل ۲۰۱۵، دردناکترین فاجعه پناهجویان محسوب میشود.
آن ۴۱ پناهجو اهل کشورهای سومالی، اتیوپی، مصر و سودان بودند و پس از سه روز شناور ماندن بر روی آب سرانجام توسط یک کشتی فیلیپینی شناسایی شدند. مولد عثمان، ۲۸ ساله و اهل سومالی که خواهر و فرزندش را در این حادثه از دست داد، میگوید: «ما با چشمان خودمان شاهد مرگشان بودیم.»
مولد و موعز حتی از روند نجات نیز خاطرهای تلخ دارند. آنها میگویند آن قاچاقچی انسان که مولد و موعز را سوار کرده بود، حاضر نبود برای نجات دیگر بازماندگان شناور بر روی آب تلاش کند. موعز محمود، ۲۵ ساله و اهل اتیوپی، میگوید: «آن قاچاقچی چاقویش را درآورد و گفت اگر همکاری نکنم، مرا خواهد کشت. او به ندای پناهجویان روی آب اصلا گوش نداد.»
آنها از قول قاچاقچیها میگویند: «آنها به ما گفتند که به ایتالیا خواهیم رفت. همین امشب. جای شما امن است، بنابراین نگران نباشید. بقیه بازماندگان در اقیانوس جان خواهند داد!»
پناهجویان سوار بر چندین قایق کوچک شدند تا در اقیانوس سوار بر یک کشتی بزرگتر شوند. این تاکتیک میان قاچاقچیان رایج است، چرا که از این طریق از زیر نظارت مقامات مسئول، شبه نظامیان و کشتیهای گشتیِ اتحادیه اروپا فرار میکنند.
زمانی که پناهجویان سوار بر کشتی بزرگ چوبی میشوند، متوجه ازدحام جمعیت بر روی آن میشوند. تا آن لحظه حدود ۳۰۰ نفر سوار بر کشتی شده بودند و قرار بود که ۲۰۰ نفر دیگر نیز به جمعشان اضافه شود. با آغاز حرکت کشتی، موجی از نگرانی به راه افتاد. بازماندگان میگویند که برخی موفق شدند به قایقها برگردند اما بسیاری از افراد طی تکان خوردن کشتی و در نهایت واژگون شدنش، جان خود را از دست دادند.
قاچاقچیها تا حد ممکن از پناهجویان پول گرفته بودند. آنها از پناهجویان به ازای هر زن یا کودک ۸۰۰ دلار و برای سفر مرگبار نیز ۲۰۰۰ هزار دلار پول گرفته بودند. از حدود ۳۷ مرد، سه زن و یک کودک سه ساله توسط ماموران یونان انگشت نگاری شد تا به آنها اجازه اقامت شش ماهه در این کشور داده شود.
دنیل اسدراس، مسئول ماموریت سازمان بینالمللی مهاجرت (IOM) در یونان میگوید: «روایتهایی که به گوشمان رسید بسیار دلخراش بود. ما حالا منتظر نظر بازجویان هستیم تا ببینیم دقیقا چه اتفاقاتی افتاده و چه مدارکی علیه قاچاقچیها میتوان جمع کرد.»
تاکنون و تنها در سال ۲۰۱۶ نزدیک به ۱۳۰۰ نفر به علت غرق شدن در دریای مدیترانه جان خود را از دست دادهاند. بیم آن میرود که با تبادلهای اخیر بین یونان و ترکیه بر تعداد این افراد افزوده شود. مسیر مرکزی دریای مدیترانه که شمال آفریقا را به ایتالیا متصل میکند، شاهد بیشترین تلفات بوده است.
از ماه ژانویه سال جاری میلادی، بیش از ۱۸۰ هزار پناهجو وارد اروپا شدهاند که این رقم نسبت به مدت مشابه سال گذشته بسیار بیشتر است. این در حالی است که اتحادیه اروپا به وضع قوانین جدید، ورود مهاجران را به خاک قاره سبز بسیار دشوارتر کرده است.
سخنگوی کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل اما پیشنهاد داده که باید مسیرهای قانونی برای بازدید اعضای خانوادههای مهاجران همچنان باز باشد. آنگلا مرکل، صدر اعظم آلمان، نیز روز شنبه برای بررسی ابعاد مختلف توافقنامه پناهجویان سفری به ترکیه داشت. گروههای حقوق بشری اما از سفرهای برنامه ریزی شده انتقاد کردهاند، زیرا به گفته آنها این اردوگاهها از قبل آماده شده و واقعیت را نشان نمیدهند.
